A Snapshot of the Turkish-American Relations: Neither Alliance nor Transactional

September 15, 2023
by Haşim Tekineş, published on 15 September 2023
A Snapshot of the Turkish-American Relations: Neither Alliance nor Transactional

Since the Turkish presidential elections in May, a much friendlier atmosphere has prevailed in Turkish-American relations, as seen at the 2023 NATO Summit at Vilnius. Although this reconciliation hardly means a return to the strategic alliance concept, it is not fully transactional either. Hanging in the air between alliance and transactionalism, the future of Turkish-American relations depends on the course of the war in Ukraine and Turkish support for the Ukrainian cause.

Last week, the World Bank announced a $18 billion loan package for Turkey to support the country’s reconstruction efforts after earthquakes in February. The Biden administration likely played a facilitator role in the decision. The White House also lobbies for congressional approval for the F-16 sales to Turkey if it ratifies Sweden’s accession to NATO.

The diplomatic dynamism between Ankara and Washington also reflects the reconciliation in the relations. The number of high-level diplomatic contacts in the last three years has been higher than the 2010s average. President Biden’s comments criticizing the Turkish government because of authoritarianism and Kurdish rights raised expectations of deterioration in Turkish-American relations. Still, the Turkish-American diplomacy seems more vibrant in his term than the Trump era. Yet, unlike Turkish-Russian diplomacy, which is mainly led by the Erdogan-Putin personal relationship, advisory and ministerial level contacts constitute most of the Turkish-American diplomacy. In 2021 and 2022, Ibrahim Kalin was the one who conducted almost one-third of the meetings with his American counterparts.

Figure 1 Turkey's High-Level Diplomatic Contacts with Russia and the USA. The data is collected from the Turkish MFA website.

Figure 2 President Erdogan's Meetings with Russian and American leaders. The data is collected from the Turkish MFA website.

Despite the doubts raised by some analysts, Turkish-American relations seemed to thrive during the Biden administration. In parallel with Turkey’s authoritarianism and ambition to pursue an autonomous foreign policy, the Turkish-American ties have undergone a difficult decade that has shaken the foundations of the relations. From a neorealist viewpoint, Putin’s expansionism should have triggered the historical rivalry between Turkey and Russia and facilitated a Turkish-American partnership against the common enemy. Yet, the Turkish government’s ambition to become an independent power center, its anti-western/American sentiments, authoritarian practices, and Erdogan’s opportunism are the main drawbacks of a possible partnership. Therefore, analysts put forward the concept of transactional relations for the future of Turkish-American relations.

Values are definitely not a driving force of relations, but seemingly not formidable obstacles either. In 2021, the Biden administration recognized the Armenian genocide, a red line for Turkey’s foreign policy. Besides, the United States also introduced sanctions against the Turkish ministers, businessmen, and Syrian militia groups close to Turkey. Instead of diplomatic reprisals, the Turkish government chose to turn a blind eye to these moves and weather the issue. In return, the Biden administration seems to accept the authoritarian track of the Erdogan regime.

Figure 3 Distribution of Turkish-American diplomatic contacts between President Erdogan, Ibrahim Kalin, and (Deputy) Minister of Foreign Affairs. ‘MFA’ includes the Minister of Foreign Affairs and deputy Ministers.

On the other hand, the Turkish-American relations are not fully transactional either. In parallel with the increasing importance of NATO, the US decision-makers want Turkey to fully commit to the alliance’s policies. So, indeed, from Washington’s perspective, keeping Turkey anchored in the alliance is a strong interest of the United States despite the differences.

NATO’s increasing importance and Turkey’s support for Ukraine keep the Turkish-American relations afloat. Yet, the war’s increasing cost will raise expectations from Ankara – expectations that might be incompatible with Ankara’s balancing policy between the US and Russia. If Turkey maintains its dubious attitude in the war, Turkish-American relations may reach a low point once more.

You may also like

Proxy Wars from a Global Perspective

February 3, 2024
by Haşim Tekineş, published on 5 February 2024
A deep dive into the intricate world of proxy wars in our live webinar on 3 February 2024. Our distinguished guests are Dr. Pawel Bernat, Dr. Cüneyt Gürer, and Dr. Cyprian A. Kozera. Their recently published book was also discussed.

"Yemen'de Yeni Bir Savaş Kapıda Mı?"

January 15, 2024
by Haşim Tekineş and Ömer Güler, published on 15 January 2024
#DışıİçiBir'in yeni bölümünde Ömer Güler ve Haşim Tekineş Blinken'ın geçen haftaki Ankara ziyaretini, Erdoğan'ın MİT'in 97. yıldönümü etkinliğinde yaptığı dış politika konuşmasını, Türkiye'nin şantaj diplomasisini ve Husilerin Kızıldeniz'den geçen gemilere yaptığı saldırılar çerçevesinde Gazze savaşının Yemen'e yayılma olasılığını ele aldılar.

2024 Hızlı Başladı

January 5, 2024
by Ömer Güler and Haşim Tekineş, published on 5 January 2024
Dışı İçi Bir'de Ömer Güler ve Haşim Tekineş Suudi Arabistan'da yaşanan Süper Kupa krizi ile İsrail-Hamas arasındaki çatışmalar ve dünyadaki seçim hazırlıkları dahil 2024'ün ilk uluslararası gelişmelerini ele aldılar.

İkinci Trump Dönemi mi Geliyor?

December 14, 2023
by Ömer Güler and Haşim Tekineş, published on 14 December 2023
#DışıİçiBir'in yeni bölümünde Ömer Güler ve Haşim Tekineş yaklaşan ABD başkanlık seçimlerini, Ukrayna-Rus savaşını ve Hamas-İsrail savaşını ele aldılar.

ABD-Çin Rekabeti, Orta Doğu ve Yalpalayan Türkiye

November 27, 2023
By Ömer Murat and Haşim Tekineş, published on 27 November 2023
#DışGündem'in yeni bölümünde Haşim Tekineş'in konuğu dış politika ve siyaset uzmanı ve eski diplomat Ömer Murat oldu. Büyük güçler ve yükselen güçler arası rekabeti, mevcut küresel şartlar ile 1. ve 2. dünya savaşları öncesindeki koşullara benzerliklerini, Çin ve Hindistan'ın küresel konumunu, Orta Doğu ülkeleri ve sorunlarının bu mücadeledeki yerini Türkiye'nin dış politika yalpalamalarını ele aldılar.

Blinken Neden Ankara'daydı?

November 6, 2023
by Haşim Tekineş, published on 6 November 2023
#DışGündem'in yeni bölümünde Haşim Tekineş ABD Dışişleri Bakanı Anthony Blinken'ın dün (6 Kasım) Ankara'ya gerçekleştirdiği ziyareti çeşitli yönleriyle ele aldı.

Ajans: Dışa Dönük 20 Kasım 2023

November 20, 2023
by Haşim Tekineş, published on 20 November 2023
instituDE üyesi Hasim Tekineş katıldığı programda Erdoğan'ın Almanya ziyaretine, İsrail-Gazze savaşına, küresel boyutta aşırı sağ siyasetin yükselişine ve Hakan Fidan'ın dışişlerindeki performansına ilişkin Mehmet Şahin'in sorularını yanıtladı

Dış Politika ve Rejimin Devamlılığı (6. Bölüm)

October 28, 2023
by Haşim Tekineş and Mehmet Akif Koç, published on 28 October 2023
1979 İran Devrimi ve Güncel Yansımaları programımızın 6. bölümünde Mehmet Akif Koç ve Haşim Tekineş İran dış politikası ve rejimin devamlılığını konuştular.

Devrimin Bölgesel Etkileri (5. Bölüm)

October 28, 2023
by Haşim Tekineş and Mehmet Akif Koç, published on 29 October 2023
1979 İran Devrimi ve Güncel Yansımaları programımızın 5. bölümünde Mehmet Akif Koç ve Haşim Tekineş İran devriminin bölgesel etkilerini konuştular.

Devrim (4. Bölüm)

October 28, 2023
by Haşim tekineş and Mehmet Akif Koç, published on 29 October 2023
http://1979 İran Devrimi ve Güncel Yansımaları programımızın 4. bölümünde Mehmet Akif Koç ve Haşim Tekineş İran Dervimi'ni konuştular.

Humeyni'nin Bursa Sürgünü ve Devrim'e Giden Yol (3. Bölüm)

October 28, 2023
by Haşim Tekineş and Mehmet Akif Koç, published on 28 October 2023
1979 İran Devrimi ve Güncel Yansımaları programımızın 3. bölümünde Mehmet Akif Koç ve Haşim Tekineş Humeyni'nin Türkiye ve diğer ülkelerdeki sürgün yaşamı ile devrime giden süreci konuştular.

Humeyni, Tarihte Şiilik ve Devrimden Önce İran (2. Bölüm)

October 28, 2023
By Mehmet Akif Koç and Haşim Tekineş, published on 28 October 2023
1979 İran Devrimi ve Güncel Yansımaları programımızın 2. bölümünde Mehmet Akif Koç ve Haşim Tekineş tarihte Şiilik ve devrimden önce İran'ı konuştular.

Humeyni, Entellektüel Biyografi ve Devrimler (1. Bölüm)

October 28, 2023
by Haşim Tekineş and Mehmet Akif Koç, published on 28 October 2023
1979 İran Devrimi ve Güncel Yansımaları programımızın 1. bölümünde Mehmet Akif Koç ve Haşim Tekineş Humeyni'nin entelektüel biyografisini ve devrimleri konuştular.

Ukrayna ve Gazze'de Türkiye

October 26, 2023
by Ali Dinçer and Haşim Tekineş, published on 26 October 2023
Ali Dinçer ve Haşim Tekineş Türkiye'nin Ukrayna ve Gazze'ye yönelik politikalarını ve etkinliklerini analiz ettiler.

Türkiye-Hamas İlişkileri

October 26, 2023
by Servet Akman and Haşim Tekineş, published on 26 October 2023
Haşim Tekineş ve Servet Akman Türkiye Hamas ilişkilerini değerlendirdiler.

Ankara'nın HAMAS kararı neyin işareti?

October 24, 2023
Haşim Tekineş and Servet Akman, published on 24 October 2023
instituDE üyesi Servet Akman ve Haşim Tekineş, katıldıkları yayında küresel ve bölgesel boyutlarıyla İsrail-Hamas savaşında gelinen aşamayı, İsrail'in Gazze'ye kara harekatı planını ve İsrail'in bu harekattaki hedeflerini

İsrail-Filistin Krizinde Gerginlik Tırmanıyor

October 19, 2023
by Haşim Tekineş, published on 19 October 2023
#DışGündem'de Haşim Tekineş İsrail-Hamas savaşında Gazze'deki bir hastaneye yapılan yıkıcı saldırı dahil gerginliğin giderek artmasını ele aldı.

Hamas Saldırısı Dengeleri Nasıl Değiştirdi?

October 14, 2023
by Haşim Tekineş, published on 14 October 2023
Hamas'ın İsrail'e yönelik 7 Ekim sabahı başlattığı saldırıların ardından çatışmalar devam ederken, bölgesel ve küresel dengeler bakımından şu an görünmeye başlayan değişimleri ele aldı.

Dünden Bugüne Arap-İsrail Meselesi - 3

October 11, 2023
by Haşim Tekineş and Mehmet Akif Koç, published on 11 October 2023
Orta Doğu Konuşmaları'nda Haşim Tekineş ve Mehmet Akif Koç tarihsel gelişimiyle Arap İsrail sorununu tüm yönleriyle ele aldılar. Yayınımız 3 bölümden oluşmaktadır. 3. BÖLÜM

Dünden Bugüne Arap-İsrail Meselesi - 2

October 11, 2023
by Haşim Tekineş and Mehmet Akif Koç, published on 11 October 2023
Orta Doğu Konuşmaları'nda Haşim Tekineş ve Mehmet Akif Koç tarihsel gelişimiyle Arap İsrail sorununu tüm yönleriyle ele aldılar. Yayınımız 3 bölümden oluşmaktadır. 2. BÖLÜM

Dünden Bugüne Arap-İsrail Meselesi - 1

October 11, 2023
by Haşim Tekineş and Mehmet Akif Koç, published on 11 October 2023
Orta Doğu Konuşmaları'nda Haşim Tekineş ve Mehmet Akif Koç tarihsel gelişimiyle Arap İsrail sorununu tüm yönleriyle ele aldılar. Yayınımız 3 bölümden oluşmaktadır. 1. BÖLÜM

Kudüs'te Diplomat Olmak

October 10, 2023
by Halim Tekineş and M. Emin Hatipoğlu, published on 10 October 2023
Bu yayımızda Haşim Tekineş'in konuğu Kudüs Başkonsolosluğu'nda görev yapmış eski diplomat Mehmet Emin Hatipoğlu. Hatipoğlu kendi tecrübelerine dayanarak İsrail ve Filistin'deki hayatın siyasal, kültürel, sosyal ve güvenlik boyutlarını anlatıyor.

İsrail’in Yom Kippur’u mu, Yoksa 11 Eylül'ü mü

October 8, 2023
by Haşim Tekineş and Servet Akman, published on 7 October 2023
Dışı İçi Bir'in bu bölümünde Haşim Tekineş ve İsrail'de görev yapmış eski diplomat Servet Akman Hamas'ın İsrail'e bu sabahki saldırılarıyla başlayan silahlı çatışmaları, İsrail-Filistin sorununa etkisi başta olmak üzere çeşitli yönleriyle ele aldılar.

Erdoğan'ın Tunus'ta Unuttuğu Dostları

October 5, 2023
by Haşim Tekineş and Mehmet Çelik, published on 5 October 2023
Dışı İçi Bir'de bu hafta Haşim Tekineş ve Tunus'ta görev yapmış eski diplomat Mehmet Çelik Tunus'un demokratikleşme serüvenini, ülkenin otoriterleşmeye savrulmasını ve Tunus'ta yaşanan son gelişmeleri ele aldılar.

ABD Türk SİHA'sını Düşürdü

October 7, 2023
by Haşim Tekineş, published on 7 October 2023
Dış Gündem'de bu hafta Haşim Tekineş Türkiye'nin Suriye'deki PKK/YPG hedeflerine yönelik operasyonları esnasında bir Türk SİHA'sının NATO müttefiki ABD tarafından vurularak düşürülmesini çeşitli boyutlarıyla ele aldı.

Tarihi Erdoğan - Netanyahu Görüşmesi

September 29, 2023
by Haşim Tekineş and Servet Akman, published on 29 September 2023
Dışı İçi Bir'de Haşim Tekineş ve Servet Akman BM Zirvesi çeçevesinde Erdoğan'ın New York'ta gerçekleştirdiği temasları, Netanyahu ile 20 Eylül'de gerçekleştirdiği görüşmeyi, Türkiye-İsrail ilişkilerini ve İsrail'de yaşanan hukuk reformu çerçevesinde yaşanan son gelişmeleri ele aldılar.

Yalçınkaya Kararı: AİHM'den Uyarı

September 27, 2023
by Haşim Tekineş and Hakan Kaplankaya
Dış Gündem'in bu yayınında Haşim Tekineş ve Hakan Kaplankaya AİHM'in 26 Eylül'de açıkladığı Yalçınkaya davasını tüm yönleriyle ele aldılar.

Kanada-Hindistan İlişkileri Neden Krizde?

September 26, 2023
by Haşim Tekineş, published on 26 September 2023
Dış Gündem'de bu hafta Haşim Tekineş Hindistan ve Kanada arasında gerilimin artmasına yol açan Sih aktivist cinayetini, Hindistan'da Sih ayrılıkçı hareketinin ortaya çıkışı ve yeni nesil Sih radikalleşmesini ve sınıraşan cinayet tertip eden devletleri ele aldı.

Türkiye Neden Koridorun Dışında?

September 20, 2023
by Haşim Tekineş, published on 20 September 2023
'Dış Gündem'de Haşim Tekineş bu hafta G-20 Zirvesi'nde duyurulan Hindistan-Ortadoğu-Avrupa ticari rotasına Türkiye'nin dahil edilmemesini ve Türkiye'nin bu rotayı kendi topraklarına çekmek için yaptığı hamleleri ele aldı.

BRICS, G20 ve Amerika-Çin Rekabeti

September 14, 2023
by Ömer Güler and Haşim Tekineş, published on 14 September 2023
'Dışı İçi Bir'de bu hafta Haşim Tekineş ve Ömer Güler, BRICS'e yeni üyelerin katılımını, geçen haftaki G-20 zirvesinin önemli gündemlerini, Hindistan-Ortadoğu-Avrupa hattında oluşturulması planlanan ve Türkiye'yi kapsamayacak ticaret yolunu ve ABD-Çin rekabetini ele aldılar.

Rusya Zayıflıyor mu?

September 14, 2023
by Haşim Tekineş, published on 14 September 2023
'Dış Gündem'de instituDE üyesi Haşim Tekineş Rusya'nın kendi bölgesinde yaşadığı nüfuz kaybı ve zayıflama ile bu durumun Türkiye gibi ülkelere alan açmasını değerlendirdi.

Kritik Soçi Görüşmesi

September 7, 2023
by Haşim Tekineş, published on 7 September 2023
Dış Gündem'de bu hafta instituDE üyesi Haşim Tekineş, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Rusya Devlet Başkanı Putin'e Soçi'de yaptığı ziyareti çeşitli boyutlarıyla analiz etti.

Hakan Fidan'ın Irak Ziyareti

August 26, 2023
by Haşim Tekineş, published on 26 August 2023
Dışı İçi Bir'de bu hafta Haşim Tekineş, Hakan Fidan'ın Irak'a gerçekleştirdiği kapsamlı ziyareti çeşitli yönleriyle ele aldı

Trump Hakkında Yeni İddianame

August 10, 2023
by Ömer Güler and Haşim Tekineş, published on 10 August 2023
Dışı İçi Bir'in yeni bölümünde Haşime Tekineş ve Ömer Güler bir önceki ABD Başkanı Donald Trump hakkındaki yeni iddianameyi çeşitli boyutlarıyla ele aldılar.

Ankara Dümeni Tekrar Batı'ya mı Çeviriyor?

August 18, 2023
by Ömer Güler and Haşim Tekineş, published on 18 July 2023
DışıİçiBir'in yeni bölümünde Ömer Güler ve Haşim Tekineş Batı ile Türkiye arasında yeni bir yakınlaşma olup olmadığını irdelediler. Bu bağlamda mevcut Türk hükümetindeki bakan ve diğer üst yöneticilerin profillerini, İsveç'in NATO'ya katılmasına ilişkin itirazın geri çekilmesini, Ukrayna savaşı çerçevesinde Türkiye'nin takındığı olumlu tutumları ve Batı'ya yakınlaşmanın anlamını ele aldılar.

Nijer'e Askeri Müdahalenin Hukuki Meşruiyeti

August 9, 2023
by Haşim Tekineş, Ömer Güler and Yasir Gökçe, published on 9 August 2023
DışıİçiBir'de bu hafta Haşim Tekineş, Dr. Yasir Gökçe ve Ömer Güler Nijer'de yaşanan darbenin ardından yaşanan son gelişmeleri, ECOWAS ülkelerinin Nijer'e silahlı müdahalede bulunma olasılığını ve sözkonusu müdahalenin uluslararası hukuka uygun olup olmayacağını ele aldılar.

Nijer'de Askeri Darbe

August 3, 2023
by Haşim Tekineş and Ömer Güler, published on 3 August 2023
'Dışı İçi Bir'de bu hafta Haşim Tekineş ve Ömer Güler Nijer'de yaşanan darbenin detaylarını, bölgesel ve küresel boyutlarıyla ele aldılar.

İsrail'in Demokrasi Sınavı

July 26, 2023
by Haşim Tekineş, Servet Akman and Ömer Güler, published on 26 July 2023
'Dışı İçi Bir'de bu hafta Haşim Tekines, Ömer Güler ve Servet Akman İsrail'de Netanyahu hükümetinin Knesset'ten geçirdiği yargı reformu(darbesi) paketini çeşitli yönleriyle ele aldılar.

Erdoğan'ın Körfez Ziyareti

July 20, 2023
by Haşim Tekineş and Ömer Güler, published on 20 July 2023
'Dışı İçi Bir'de bu hafta Ömer Güler ve Haşim Tekineş Erdoğan'ın Körfez ziyaretini ele aldılar.

Dış Politikada Bu Hafta: NATO Zirvesi'nde Ne Verdik Ne Aldık?

July 13, 2023
by Haşim Tekineş and Ömer Güler, 13 July 2023
Ömer Güler ve Haşim Tekineş başta Vilnius'ta yapılan NATO Zirvesi'ne ve Türkiye'nin Norveç'in NATO üyeliğine yeşil ışık yakmasına ilişkin olmak üzere bu haftaki dış politika gündemlerini değerlendirdiler.

Future Relations of Turkey and Greece: Allies and Rivals

June 15, 2023
by Haşim Tekineş, published on 15 June 2023
instituDE member Haşim Tekineş hosted in #PolicyTalks Dr. Spyros Katsoulas, strategic historian at Institute of International Relations (IDIS) in Athens. They discussed the future of relations Turkey and Greece, which are allies and rivals of each other at the same time.

Seçimi Kaybetse Bile Dış Politikaya Erdoğanizm mi Hakim Olacak?

February 6, 2023
by Ömer Güler, Servet Akman and Haşim Tekineş, published on 6 February 2023
instituDE #DıştanBakış'ın yeni bölümünde Ömer Güler, Servet Akman ve Haşim Tekineş #6lıMasa'nın geçtiğimiz hafta açıkladığı 'Ortak Politikalar Mutabakat Metni' ışığında öngördüğü dış politika vizyonunu analiz ederek değerlendirdiler.

İsrail'den Kritik Ziyaret: Türkiye'nin Bölge Ülkeleriyle Normalleşme Girişimleri

March 13, 2022
by Servet Akman, İlham Atuş and Haşim Tekineş, published on 13 March 2022
instituDE #DıştanBakış programında Servet Akman ve Haşim Tekineş İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un Ankara ziyareti ile Türkiye'nin bölge ülkeleriyle normalleşme girişimleri hakkında İlham Atuş'un sorularını yanıtladırlar.

Erdoğan BAE ile neden anlaştı? Katar'ı Türkiye için özel kılan ne? #DıştanBakış

December 11, 2021
by Servet Akman and Haşim Tekineş, broadcasted on 11 December 2021
instituDE Dıştan Bakış programında Ortadoğu uzmanı diplomatlar Servet Akman ve Haşim Tekineş, Türkiye ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) arasında başlayan normalleşme sürecini, Katar'ı Türkiye için kıymetli kılan sebepleri ve Erdoğan sonrası dış politikasını nelerin beklediğini tartıştılar.

Son Suriye Tezkeresi ve Dış Politikada Militarizasyon

November 2, 2021
by Servet Akman and Haşim Tekineş, published on 2 November 2021
instituDE Ortadoğu Uzmanları Servet Akman ve Haşim Tekineş, 28 Ekim 2021 tarihinde TBMM'de kabul edilen Irak/Suriye tezkeresini, Türk dış politikasında sert güce daha sık başvurulmasını, buna yol açan küresel, bölgesel ve ülke içi faktörleri ve muhtemel bir hükümet değişikliğinin Suriye politikasına olası etkilerini ele aldılar.